મારું કામ ગમતું કામ : પ્રેરક સત્યઘટનાઓ

લેબલ પ્રેરક સત્યઘટનાઓ સાથે પોસ્ટ્સ બતાવી રહ્યું છે. બધી પોસ્ટ્સ બતાવો

તું મારા માટે પરફેક્ટ છે.

<div dir="ltr" style="text-align: left;" trbidi="on">ખરેખર વાંચવા જેવી પોસ્ટ છે મિત્રો... ના ગમે તો લાઈક પાછા .. આપડી ગેરંટી . <div>. એક યુવકે તેની પ્રેમિકા સાથે ખૂબ જ ભવ્ય રીતે લગ્ન કર્યા. ઘણા બધા સગાં તથા મિત્રો તેમનાલગ્ન માણવા આવ્યા હતા. વર અને કન્યા તેમના </div><div> </div><div>લગ્ન પોશાકમાં ખૂબ જ સુંદર લાગતાં હતા. દરેક જણ તેમણે જોઈને કહી શકતું હતું કે તેમનો પ્રેમ સાચો છે.</div><div> થોડાક મહિનાઓ બાદ, પત્ની એના પતિ સમક્ષ એક પ્રસ્તાવ લઈને આવી -</div><div> "મેં થોડાક સમય પહેલા એક મેગેઝિનમાં વાચ્યું કે આપણે લગ્નજીવન કેવી રીતે મજબૂત કરી શકીએ."</div><div> પત્નીએ કહ્યું, " આપણે બંને એક બીજા પ્રત્યેની અણગમતી ટેવોની યાદી બનાવીશું, ત્યારબાદ આપણે સાથે મળીને એ કુટેવોને સુધારવાનો </div><div> </div><div>પ્રયાસ કરીશું જેથી આપણું લગ્ન જીવન વધુ સારી રીતે જીવી શકીએ."</div><div> પતિએ વાત માની અને બંને જણા ઘરના અલગ અલગ રૂમમાં જઇ યાદી બનાવવા લાગ્યા. તેઓ બાકીનો પૂરો દિવસ તેના પર વિચાર કરીને</div><div></div><div>કાગળમાં લખવા લાગ્યા.</div><div> બીજી સવારે બંને નાસ્તો કરતી વખતે નક્કી કર્યું કે હવે આપણે બંનની યાદી જોઈએ. પત્નીએ કહ્યું કે પહેલા તેણીએ બનાવેલી યાદી વાંચશે. </div><div> </div><div>ખરેખરમાં તેણીએ બનાવેલ યાદી પૂરા ત્રણ પાનાઓથી ભરાઈ ગઈ હતી.</div><div> જેવું તેણે યાદી વાંચવાનું શરૂ કર્યું કે તેનું ધ્યાન ગયું કે તેના પતિની આંખમાંથી આંસુ નીકળતા હતા. એટલે તેણે પૂછ્યું કે "શું થયું". એમાં એના </div><div> </div><div>પતિએ જવાબ આપ્યો કે "કઈ નથી થયું, તું વાંચવાનું ચાલુ રાખ " એટલે પત્નીએ પતિના કહ્યા મુજબ વાંચવાનું આગળ વધારી ત્રણેય પાનાં </div><div> </div><div>વાંચી નાખ્યા અને યાદી ટેબલ પર મૂકી દીધી.</div><div> "હવે તમે તમારી બનાવેલી યાદી વાંચો અને પછી આપણે એના પર ચર્ચા કરીશું. " પત્નીએ ખુશ થઈને કહયું.</div><div> પતિએ એકદમ શાંત થઈને કહ્યું, " મારી યાદીમાં કશું જ નથી. મને લાગે છે કે તું જેવી છે તેવી જ મારા માટે પરફેક્ટ છે. મને મારા માટે કરીને તારી </div><div> </div><div>કોઈ ટેવ બદલાવી નથી. તું ખૂબ જ પ્રેમાળ અને સુંદર છો તો શા માટે હું તને મારા ખાતર બદલું ?"</div><div> પત્ની તેના પતિની પ્રમાણિકતાથી ખૂબ જ લાગણીશીલ થઈ ગઈ અને પતિના તેના પ્રત્યેના ખૂબ જ ઊંડા પ્રેમ તથા તેનું સ્વીકારવાની ભાવના </div><div> </div><div>જોઈ ખૂબ જ રડવા લાગી.</div><div> યાદ રાખો મિત્રો :</div><div> કોઈ જ પરફેક્ટ નથી હોતું પણ આપણે તેમને જે રીતે જોવા માગીએ છીએ એ રીતેની પરફેક્ટનેસ તેમનામાં શોધવી પડે છે. મિત્રો, આપણને </div><div> </div><div>જેટલું </div><div> </div><div>મળ્યું છે તેમાં સંતોષ માની લેવો જોઈએ. આપણે જેટલી આશાઓ વધારે રાખીશું એટલા જ આપણે વધારે દુ:ખી થઈશું. માટે જીવનમાં સુખી થવા</div><div></div><div>ઈચ્છાઓ અલ્પ પ્રમાણમાં રાખવી જોઈએ</div></div>

તું મારા માટે પરફેક્ટ છે.

ખરેખર વાંચવા જેવી પોસ્ટ છે મિત્રો... ના ગમે તો લાઈક પાછા .. આપડી ગેરંટી . . એક યુવકે તેની પ્રેમિકા સાથે ખૂબ જ ભવ્ય રીતે લગ્ન કર્યા. ઘણા બધા ...

વધુ વાંચો »

07:36 PM

માહિતી અધિકાર કાયદો ( RTI ACT )

<div dir="ltr" style="text-align: left;" trbidi="on"><a href="http://0.0.7.219/04/rti-act-rules.pdf">માહિતી અધિકાર કાયદો - નિયમો </a>  <a href="http://jitugozaria.files.wordpress.com/2011/04/rti-act-rules.pdf">માહિતી અધિકાર કાયદો - જાહેરનામું </a>  <a href="http://jitugozaria.files.wordpress.com/2011/04/rti-in-new-gazette-final.pdf">RTI IN NEW GAZETTE </a> <a href="http://jitugozaria.files.wordpress.com/2011/04/form-k.pdf" style="background-color: black;">ફોર્મ ક </a> <a href="http://jitugozaria.files.wordpress.com/2011/04/form-kh.pdf">ફોર્મ ખ </a> <a href="http://jitugozaria.files.wordpress.com/2011/04/form-g.pdf">ફોર્મ ગ </a></div>

માહિતી અધિકાર કાયદો ( RTI ACT )

માહિતી અધિકાર કાયદો - નિયમો માહિતી અધિકાર કાયદો - જાહેરનામું RTI IN NEW GAZETTE ફોર્મ ક ફોર્મ ખ ફોર્મ ગ

વધુ વાંચો »

09:14 AM

દુ:ખોનું પોટલું – ડૉ. આઈ. કે. વીજળીવાળા

<div dir="ltr" style="text-align: left;" trbidi="on">                                                         <img alt="ev_prerakjivancharitro" src="http://evidyalay.net/wp-content/uploads/2013/09/ev_prerakjivancharitro1-272x300.png" /> <div style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 27px; margin-bottom: 1em; padding: 0px; text-align: justify; vertical-align: baseline;">એક વખત એક માણસ પોતાનાં દુ:ખોથી અતિશય કંટાળી ગયો. રાત-દિવસની મગજમારી, પત્ની સાથે અણબનાવ, છોકરાંવની નિશાળ, ટ્યૂશન, પરીક્ષાઓ, એમને ક્યાં ગોઠવવાં એની માથાકૂટ, ધંધામાં ચડતી-પડતી, વૃદ્ધ માતા-પિતાની માંદગી અને એવા તો બીજા અનેક પ્રશ્નો અને જવાબદારીઓનું પોટલું ખભા પર ઉપાડીને ચાલતાં એ બિલકુલ ત્રાસી ગયો હતો. એને જિંદગીમાં ચારે તરફ ફકત અંધારું જ અંધારું દેખાતું હતું. ટૂંકમાં, આટલો બધો બોજો ઉપાડીને એ ગળે આવી ગયો હતો. એટલે એણે જિંદગી ટૂંકાવી દેવાનું નક્કી કરી નાખ્યું. આપઘાત કરાવાના ઈરાદાથી એક વખત ઘરે કોઈ નહોતું ત્યારે મોકો જોઈ એણે ઘેનની ગોળીઓ ગળી લીધી. હવે મરવા માટે જેટલી ગોળીઓની જરૂર પડે તેનાથી ડોઝ થોડો ઓછો રહી ગયો હશે એટલે એ માત્ર ઊંડી ઊંઘમાં સરકી ગયો.</div><div style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 27px; margin-bottom: 1em; padding: 0px; text-align: justify; vertical-align: baseline;">અચાનક એને લાગ્યું કે એની આજુબાજુ જાણે દિવ્ય પ્રકાશ ફેલાઈ રહ્યો છે. જે તરફથી એ અદ્દભુત પ્રકાશ આવતો હતો એ બાજુ એણે નજર કરી. જોયું તો પરમ કૃપાળુ પરમાત્મા અતિ તેજસ્વી ચહેરા સાથે મંદ મંદ હાસ્ય વેરતાં ઊભા હતા. જેવી બંનેની આંખો મળી કે તરત જ એ બોલ્યા, ‘દીકરા ! મારા વહાલા સંતાન ! હું બોલાવું તે પહેલાં મારી પાસે આવવાની ઉતાવળ તને શા માટે થઈ આવી છે ?’</div><div style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 27px; margin-bottom: 1em; padding: 0px; text-align: justify; vertical-align: baseline;">‘હે પ્રભુ ! મને માફ કરજો. હું તમારી પાસે આવવાની ઉતાવળ કરું છું તેના માટે ક્ષમા કરજો. પરંતુ જિંદગીનું એક પણ પગલું આગળ માંડી શકવાની ત્રેવડ હવે મારામાં રહી નથી. મારી જવાબદારીઓ અને ચિંતાઓ અને દુ:ખોનું આ પોટલું તમે જોયું ? હવે એનો ભાર વેંઢારવાની શક્તિ કે હિંમત એ બેમાંથી એકેય મારામાં રહ્યા નથી. એટલે હું મારી જિંદગી પૂરી કરી દેવા માંગું છું.’ પોતાના ખભા પરના મોટા પોટલા સામે આંગળી ચીંધી એણે ભગવાનને કહ્યું. ‘પણ મેં તો તમને સૌને તમારી બધી જ ચિંતાઓ મને સોંપી દેવાનું કહ્યું જ છે. તું પણ તારી ચિંતાઓ મને સોંપીને હળવો કેમ નથી થઈ જતો ?’ ભગવાન હસ્યા. ‘પણ ભગવાન ! તમે મને જ શું કામ સૌથી ભારે પોટલું આપ્યું છે ? મેં તો મારા પોટલા જેટલો ભાર ક્યારેય કોઈના ખભે જોયો નથી !’ રડમસ અવાજે એ માણસે ફરિયાદ કરી. </div><div style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 27px; margin-bottom: 1em; padding: 0px; text-align: justify; vertical-align: baseline;">‘મારા દીકરા ! આ દુનિયામાં દરેકેદરેક વ્યક્તિને મેં કંઈક ને કંઈક બોજો ઉપાડવા આપેલ જ છે. અને એ ફરજિયાત છે. જો ! અહીંયાં તારા ઘણા આડોશી-પાડોશીઓનાં પોટલાં પડ્યાં છે. તને એવું લાગતું હોય કે તારું પોટલું જ મેં સૌથી ભારે આપ્યું છે તો તું એના બદલે આમાંથી બીજું લઈ શકે છે. બોલ, એવી અદલા-બદલી કરવી છે ?’ માર્મિક હસતાં ભગવાને કહ્યું.</div><div style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 27px; margin-bottom: 1em; padding: 0px; text-align: justify; vertical-align: baseline;">નવાઈના ભાવો સાથે પેલા માણસે ભગવાનનાં ચરણ પાસે પડેલાં પોટલાંઓ તરફ નજર નાંખી. બધાં જ પોટલાંઓનું કદ પોતાનાં પોટલા જેટલું જ હતું. પણ દરેક પોટલા પર એક નામ લખાયેલું હતું. જે વ્યક્તિનું પોટલું હોય તેનું નામ-સરનામું એ પોટલા પર લખાયેલું હતું. સૌથી આગળ પડેલા પોટલા પરનું નામ એણે વાંચ્યું. એના પોતાના જ ઘરની બાજુમાં રહેતી એક અતિ સુંદર અને ખૂબ જ સુખી દેખાતી એક પૈસાદાર સ્ત્રીનું નામ એના પર લખેલું હતું. એ સ્ત્રીનો પતિ ખૂબ જ મોટો ઉદ્યોગપતિ હતો. એના ઘરમાં સમૃદ્ધિની તો રેલમછેલ રહેતી. ઘરની દરેક વ્યક્તિ માટે એ લોકો અલગ જ કાર વાપરતાં અને એ પણ પાછી ઈમ્પોર્ટેડ ! એ સ્ત્રીની દીકરીઓ મોંઘાદાટ પોશાકો અને અત્યાધુનિક ઘરેણાં જ પહેરતી. કૉલેજમાં ભણતો એનો દીકરો દર મહિને એની કાર બદલાવતો. ઉનાળાની ગરમીનો એક મહિનો એ સ્ત્રી અને એનું કુટુંબ સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડમાં જ વિતાવતાં. આ સ્ત્રીનું પોટલું લેવાનો પેલા માણસને વિચાર આવ્યો. એણે પોતાનું પોટલું બાજુમાં મૂકીને એ સ્ત્રીનું પોટલું ઉપાડ્યું. પણ જેવું એણે એ પોટલાને ઊંચું કર્યું કે એને ખૂબ નવાઈ લાગી. એ સ્ત્રીનું પોટલંદ હળવું હોવાને બદલે એના પોતાના પોટલા કરતાં બમણું ભારે હતું. માંડમાંડ એણે એ પાછું મૂક્યું. પછી ભગવાન સામે જોઈને પૂછ્યું : ‘ભગવાન ! આટઆટલી સુખસાહ્યબીમાં રહેતી આ સ્ત્રીનું પોટલું તો પીછાં જેવું હળવું હોવું જોઈએ, એના બદલે એ આટલું બધું ભારે કેમ ? મને સમજાયું નહીં !’ ‘ન સમજાયું હોય તો તું જાતે જ એ ખોલીને જોઈ લે ને !’ એ જ માર્મિક સ્મિત સાથે ભગવાને કહ્યું.</div><div style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 27px; margin-bottom: 1em; padding: 0px; text-align: justify; vertical-align: baseline;">પેલા માણસે પોટલું ખોલ્યું. બહારથી ખૂબ જ સુખી અને અતિ વૈભવશાળી જીવન જીવતી એ સ્ત્રીના પોટલામાં રાતદિવસ એને હેરાન કરતી અને એનો જીવ લેવા માટે ઝંખતી એની કર્કશા સાસુ દેખાઈ. એ સ્ત્રીનો પતિ દારૂડિયો હતો. એ ધંધાના કામે દેશવિદેશમાં રખડતો રહેતો અને અત્યંત વ્યભિચારી જીવન જીવતો હતો. એના કારણે ભયંકર રોગો પણ એને ઘેરી વળ્યા હતા. પેલી સ્ત્રીને પણ એ બધા રોગોનો ચેપ લાગી ચૂક્યો હતો. પતિ-પત્ની બંને ગુપ્ત રીતે લાખો રૂપિયા એ રોગની સારવારમાં ખરચતાં હતાં. એનો દીકરો એક દાણચોર સાથે સંબંધ ધરાવતો હતો. એની દીકરીના માથા પર એણે પાટો જોયો. એ બિચારી મગજના કૅન્સરથી પીડાતી હતી…. બસ ! એણે ઝડપથી પોટલું બંધ કરી દીધું. એ આગળ જોઈ ન શક્યો. એનાથી બોલાઈ જવાયું, ‘ભગવાન ! બહારથી અત્યંત શ્રીમંત અને ખૂબ સુખી લાગતી સ્ત્રીનું જીવન આટલી બધી યાતનાઓથી ભરેલું છે ? હું કલ્પના પણ નથી કરી શકતો !’</div><div style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 27px; margin-bottom: 1em; padding: 0px; text-align: justify; vertical-align: baseline;">ભગવાન હસી પડ્યા, કહ્યું : ‘મેં તને કહ્યું ને ! દરેકની માથે પોટલું હોવું ફરજિયાત હોય છે. બીજાનું પોટલું તમને હળવું જ લાગે છે, કારણ કે એ તમારા ખભા પર નથી હોતું. હજુ પણ તારે બીજા કોઈનું પોટલું જોઈને એ લેવું હોય તો તને છુટ્ટી છે !’</div><div style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 27px; margin-bottom: 1em; padding: 0px; text-align: justify; vertical-align: baseline;">એ માણસ જેને જેને સુખી અને ખુશકિસ્મત માનતો હતો એમનાં નામ જોઈ જોઈને એણે પોટલાં ખોલી જોયાં. પણ નવાઈ પમાડે એવી વાત એ બની કે એ દરેક વ્યક્તિનું પોટલું એને વધારે ભારે અને પોતાથી અનેક ગણી વધારે વિટંબણાઓથી ભરેલું દેખાયું. એક એક કરીને ઘણાં બધાં પોટલાં એ ફંફોસતો રહ્યો અને એ વખતે મંદ મંદ હાસ્ય વેરતા ભગવાન એકદમ શાંતિથી ઊભા હતા. ખાસ્સી વાર પછી અચાનક જ એણે પોટલાં ફંફોસવાનું બંધ કરીને હળવાશ સાથે કહ્યું, ‘પ્રભુ ! મને મારું જ પોટલું આપી દો. લાગે છે કે એ જ આ બધામાં સૌથી હળવું છે !’ ‘એવું છે ? તો પછી તેને જિંદગી ટૂંકાવી નાંખવી પડે એટલો બધો ભાર શેનો લાગે છે ? જોઈએ તો ખરા કે એમાં શું ભરેલું છે ? તારું પોટલું ખોલ જોઉં !’ ભગવાને કહ્યું.</div><div style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 27px; margin-bottom: 1em; padding: 0px; text-align: justify; vertical-align: baseline;">એ માણસે પોતાનું પોટલું ખોલ્યું. અંદર સોનાની ઈંટો હતી, પૈસાની થપ્પીઓની થપ્પીઓ હતી અને બીજા સાવ નાનકડા કહી શકાય તેવા પ્રશ્નોરૂપી પથ્થરો હતા !</div><div style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 27px; margin-bottom: 1em; padding: 0px; text-align: justify; vertical-align: baseline;">‘દીકરા !’ અત્યંત માયાળુ અવાજે ભગવાને કહ્યું, ‘વરસોથી તું આ સોનાની ઈંટો લઈને ફરતો હતો અને આ પૈસાની થપ્પીઓ ભેગી કર્યે જતો હતો, તો પણ તારે વારો તો આપઘાત કરવાનો જ આવ્યો ને ? તો પછી એ સોનાની ઈંટો કે પૈસાની થપ્પીઓ કામની શું છે ? કોઈ લઈ જશે કે ખર્ચાઈ જશે એની બીકમાં તેં એનું વજન કેટલું વધારી દીધું છે ? હવે તું દુનિયામાં પાછો જા, અને આ પૈસા મારાં એવાં સંતાનોમાં વહેંચી દે કે જેને જિંદગીએ કંઈ જ નથી આપ્યું. જેઓ ભૂખે મરી રહ્યાં છે. હું તને ખાતરી આપું છું કે એમનો આનંદ જોઈને તારા આત્માને જે સુખ અને શાતા મળશે એ આ દોલતથી તને ક્યારેય નહીં મળ્યાં હોય. ઉપરાંત એ બધું આપવાથી તારા ખભા પરનાં પોટલાનું વજન પણ ઘટતું જશે ! અને હા ! આ નાના નાના ધારદાર પથ્થરો શેના ભેગા કર્યા છે બતાવ જોઉં !’ પેલા માણસને ઘણી શરમ આવી. નીચું જોઈને એ બોલ્યો, ‘પ્રભુ ! એ મારાં અભિમાન, સ્વાર્થ, પાપ અને દ્વેષનાં પથ્થરો છે. જેની ધારથી મેં હંમેશા બીજાને ઈજા પહોંચાડવાનું કામ કર્યું છે.’</div><div style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 27px; margin-bottom: 1em; padding: 0px; text-align: justify; vertical-align: baseline;">ભગવાન હસી પડ્યા. પછી બોલ્યા : ‘કંઈ વાંધો નહીં બેટા ! તું તારે નિરાંતે દુનિયામાં પાછો જા. પણ એ નાના પથ્થરો મને આપી દે. આજથી હું એ બધું તારી પાસેથી લઈ લઉં છું !’ કહી કરુણાના અવતાર પરમાત્માએ એનાં પાપ, રાગ-દ્વેષ તેમજ અભિમાન વગેરેના પથ્થરો પોતાના હાથમાં લઈ લીધા. એ પથ્થરો એટલા તીક્ષ્ણ હતા કે ખુદ ભગવાનના હાથમાંથી પણ લોહીની ધાર થઈ.</div><div style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 27px; margin-bottom: 1em; padding: 0px; text-align: justify; vertical-align: baseline;">પેલા માણસને હવે ઘણી બધી હળવાશ લાગી રહી હતી. ભગવાનનો આભાર માનીને એણે એમને પ્રણામ કર્યાં. પછી પોતાનું જ પોટલું ખભે નાંખીને ધરતી પર પાછો આવવા માટે નીકળી પડ્યો. થોડેક દૂર ગયા પછી અચાનક એને કંઈક યાદ આવ્યું. પાછાં ફરીને એણે ભગવાનને પૂછ્યું કે, ‘પ્રભુ ! મારું પોટલું તો હંમેશાં મારા ખભા પર જ હોય છે. તો આ બધાંનાં પોટલાં અહીંયાં કેમ પડ્યાં છે ?’ હવે ભગવાન એકદમ ખડખડાટ હસી પડ્યાં. પછી બોલ્યાં : ‘મારા વ્હાલા દીકરા ! એ જ તો વાત છે જે તું છેક અત્યારે સમજી રહ્યો છે. આ દરેકના ખભે અસહ્ય અને તારા કરતાં પણ ક્યાંય ગણો વધારે ભાર છે, છતાં એ લોકો સરસ રીતે જીવી રહ્યાં છે, કારણ કે એમણે એમનું પોટલું મને સોંપી દીધું છે ! જ્યારે તું તારું પોટલું તારા ખભે લઈને જ ફર્યા કરે છે !’</div><div style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 27px; margin-bottom: 1em; padding: 0px; text-align: justify; vertical-align: baseline;">હવે પેલા માણસના મગજમાં ચમકારો થયો. એની આંખોમાંથી આંસુની ધાર વહી નીકળી. ધીમા પગલે એ પાછો ફર્યો, ખભેથી પોટલું ઉતારીને એણે ભગવાનનાં ચરણોમાં મૂકી દીધું. પગે લાગ્યો. અને કોઈ દિવસ નહોતી અનુભવી એવી દિવ્ય હળવાશ અનુભવતો ધરતી પર પાછો આવવા નીકળી પડ્યો ! એ જ ક્ષણે ઘેન ઊતરી જવાથી એની આંખ પણ ખૂલી ગઈ !</div></div>

દુ:ખોનું પોટલું – ડૉ. આઈ. કે. વીજળીવાળા

એક વખત એક માણસ પોતાનાં દુ:ખોથી અતિશય કંટાળી ગયો. રાત-દિવસની મગજમારી, પત્ની સાથે અણ...

વધુ વાંચો »

09:40 PM

પ્રેરક પ્રસંગ,== ભેટ આપણે ધારીએ એ રીતે મળે તો જ આપણે એનો સ્વીકાર કરીએ એ તો કેવું

<div dir="ltr" style="text-align: left;" trbidi="on"> <div class="post-header" style="font-family: Georgia, Utopia, 'Palatino Linotype', Palatino, serif; font-size: 14px; line-height: 1.6; margin: 0px 0px 1em;"><div class="post-header-line-1"></div></div><div class="post-body entry-content" id="post-body-7782386661433981916" itemprop="description articleBody" style="font-family: Georgia, Utopia, 'Palatino Linotype', Palatino, serif; font-size: 14px; line-height: 1.5; position: relative; width: 558px;"><div dir="ltr" trbidi="on"><div class="ecxmsonormal" style="margin: 0in 0in 16.2pt;">ભણવામાં ખૂબ જ હોંશિયાર એવો અતિશ્રીમંત ઘરનો એક નવયુવક કૉલેજના અંતિમ વરસની પરીક્ષાની તૈયારી કરી રહ્યો હતો. એના પિતા એ વિસ્તારના સૌથી ધનવાન અને પ્રતિષ્ઠિત ઉદ્યોગપતિ હતા. છોકરો પણ ભણવામાં ખૂબ તેજસ્વી હતો.</div><div class="ecxmsonormal" style="margin: 0in 0in 16.2pt;">એક દિવસ જમવાના ટેબલ પર થતી વાતચીત દરમિયાન એના પિતાએ પૂછયું કે પરીક્ષાની તૈયારીઓ કેવી ચાલે છે ? એના જવાબમાં દીકરાએ જવાબ આપ્યો કે ખૂબ જ સરસ અને કદાચ યુનિવર્સિટીમાં પ્રથમ નંબર આવી જાય તો પણ નવાઈ નહીં. બાપ આ સાંભળીને ખૂબ ખુશ થયો. થોડી વાર પછી એ યુવકે ફરી પૂછ્યું કે, ‘પિતાજી, જો મારો પ્રથમ નંબર આવે તો ફલાણા શૉરૂમમાં રાખવામાં આવેલી હોન્ડાની નવી સ્પોર્ટસ કાર મને ભેટમાં આપશો ખરા ?’</div><div class="ecxmsonormal" style="margin: 0in 0in 16.2pt;"></div>બાપે હા પાડી. એના માટે તો આવી કારની ખરીદી એ રમતવાત હતી. પેલો યુવક ખૂબ રાજી થઈ ગયો. એ કાર ખરેખર તો એના માટે ડ્રીમ કાર હતી. એનો વાંચવાનો ઉત્સાહ અનેક ગણો વધી ગયો. મહેનતુ અને હોશિયાર તો એ હતો જ. એ ઉપરાંત એણે સાચા અર્થમાં તનતોડ મહેનત શરૂ કરી દીધી. રોજ કૉલેજથી આવતાં જતાં એ પેલા શૉ-રૂમ પાસે ઊભો રહી હોન્ડા-સ્પૉર્ટસ-કારને બે ક્ષણ જોઈ લેતો. થોડા દિવસો પછી જ આ કારના સ્ટિયરિંગ પર પોતાની આંગળીઓ ફરતી હશે એ વિચારમાત્રએને રોમાંચિત કરી દેતો. એણે આ અંગે પોતાના મિત્રોને પણ વાત કરી રાખી હતી. <div class="ecxmsonormal" style="margin: 0in 0in 16.2pt;">ધારણા પ્રમાણે જ એની પરીક્ષા ખૂબ જ સરસ રહી. યુનિવર્સિટીમાં એ પ્રથમ આવ્યો છે એવી જાણ થતાં જ એણે કૉલેજ પરથી પોતાના પિતાને ફોન કરી દીધો. પોતાની ભેટની વાત પણ યાદ કરાવી દીધી. પછી એ ઘરે જવા નીકળ્યો. જેમ જેમ ઘર નજીક આવતું ગયું તેમ તેમ એના ધબકારા વધવા લાગ્યા. પોતાના આંગણામાં ગોઠવાયેલી સ્પૉર્ટસ કાર કેવી સરસ લાગતી હશે એની કલ્પના કરતો એ ઘરે પહોંચ્યો. કમ્પાઉન્ડનો દરવાજો ખોલીને આંગણામાં એણે નજર નાખી, પણ પેલી કાર ક્યાંય દેખાઈ નહીં. એ થોડોક નિરાશ અને ઉદાસ થઈ ગયો. કદાચ કારની ડિલિવરી પછી લેવાની હશે તેમ વિચારીને એ ઘરમાં દાખલ થયો. નોકરે એને આવીને કહ્યું કે શેઠ સાહેબ એમના રૂમમાં એના આવવાની રાહ જુએ છે. દોડતો એ પિતાજીના રૂમમાં પહોંચ્યો. એના પિતાજી જાણે એના આવવાની રાહ જ જોઈ રહ્યા હોય તેવું લાગ્યું. એના આવતાં જ એમણે ઊભા થઈ એ યુવકને ગળે વળગાડ્યો. અમીર બાપનો દીકરો હોવા છતાં બાપના પૈસે તાગડધિન્ના કરવાને બદલે દિલ દઈને ભણવાવાળા દીકરા માટે એમને કેટલું બધું ગૌરવ છે એવું પણ કહ્યું. પછી સુંદર કાગળમાં વીંટાળેલું એક નાનકડું બૉક્સ એને આપીને કહ્યું ; ‘દીકરા, આમ જ આગળ વધતો રહે એવા મારા આશીર્વાદ છે. આ લે તારા માટે મારા તરફથી ઉત્તમ ભેટ !’ એટલું કહી બૉક્સ દીકરાના હાથમાં આપી તેઓ પોતાના કામે જવા નીકળી ગયા.</div><div class="ecxmsonormal" style="margin: 0in 0in 16.2pt;">પિતાના ગયા પછી દીકરાએ બૉક્સ ખોલ્યું. જોયું તો એમાં પાકા પૂઠાંવાળું સોનેરીઅક્ષરોથી લખાયેલું બાઈબલ હતું. બાઈબલ બંને હાથમાં પકડીને એ થોડી વાર એની સામે જોઈ રહ્યો. એને અત્યંત ગુસ્સો આવ્યો. બાઈબલ એમ જ ટેબલ પર મૂકીને એ વિચારમાં પડી ગયો. ઘરમાં અઢળક પૈસો હોવા છતાં પોતાની એક જ માગણી પૂરી કરવામાં બાપનો જીવ ન ચાલ્યો એ વાત એને હાડોહાડ કોરી ખાતી હતી. સ્પોર્ટસ કાર અપાવવાની હા પાડ્યા પછી પણ પિતાનો જીવ ન ચાલ્યો એનું એને ખૂબ જ લાગી આવ્યું. એ પોતે પણ સ્વમાની હતો. એટલે બીજી વખત પિતા પાસે માગવાનો કે એમને યાદ અપાવવાનો તો સવાલ જ નહોતો પેદા થતો. ઘણોવખત વિચાર કર્યા પછી એણે કાગળ લીધો. એમાં ટૂકમાં એટલું જ લખ્યું કે, ‘પૂજ્ય પિતાજી, સ્પૉર્ટસ કારને બદલે બાઈબલ આપવામાં આપનો કોઈ શુભ ઈરાદો જ હશે એમ માનું છું. પણ મારે સ્પૉર્ટસકાર જોઈતી હતી. હું ઘરેથી જાઉં છું. ક્યાં જાઉં છું તે નહીં કહું. જ્યારે તમારી સમકક્ષ પૈસાદાર બની જઈશ ત્યારે જ હવે તમને મોં બતાવીશ. એ જ… પ્રણામ.’</div><div class="ecxmsonormal" style="margin: 0in 0in 16.2pt;">ચિઠ્ઠી બાઈબલના બૉક્સ પર મૂકી એ ઘરેથી નીકળી ગયો. નોકરોએ એને પાછો વાળવાની અને ક્યાં જઈ રહ્યો છે એ જાણવાની ખૂબ કોશિશ કરી જોઈ, પરંતુ વ્યર્થ ! કોઈને કંઈ પણ કહ્યા વિના એ જતો રહ્યો.</div><div class="ecxmsonormal" style="margin: 0in 0in 16.2pt;">વરસો વીતી ગયાં. યુવકનાં નસીબ ખૂબ સારાં હતાં. મહેનતુ અને હોશિયાર તો એ હતો જ એટલે એણે જે બિઝનેસ શરૂ કર્યો તેમાં તેને અણધારી સફળતા મળી અને એ અતિશ્રીમંત બની ગયો. સુંદર મજાનું ઘર બનાવી એણે લગ્ન પણ કરી લીધાં. વચ્ચે વચ્ચે એને પોતાના પ્રેમાળ પિતા યાદ આવી જતા. પરંતુ એ પ્રેમાળ ચહેરા પાછળ રહેલો કંજૂસ માણસનો ચહેરો એને તરત જ દેખાતો. માતાના મૃત્યુ પછી પોતે આટલા વરસમાં એક સ્પોર્ટસ-કાર જ માગી અને અઢળક પૈસો હોવા છતાં એના પિતાએ કારને બદલે સુફિયાણી ફિલૉસૉફી ઝાડવા ફકત બાઈબલ જ આપ્યું,એ યાદ આવતાં જ એનું મન કડવાશથી ભરાઈ જતું.</div><div class="ecxmsonormal" style="margin: 0in 0in 16.2pt;">પરંતુ એક દિવસ વહેલી સવારથી જ ન જાણે કેમ એને એના પિતાની યાદ ખૂબ જ આવતી હતી. હવે તો એ ઘણા વૃદ્ધ પણ થઈ ગયા હશે. કંઈ નહીં તો એમની સાથે વાત તો કરવી જ જોઈએ. વૃદ્ધ માણસોને સંતાનોના અવાજથી પણ શાતા વળતી હોય છે. પિતા સાથે ફોન પર વાત કરવાની એને અતિતીવ્ર ઈચ્છા થઈ આવી.આમેય સમયની સાથે દરેક ગુસ્સાનું કારણ નાનું થતું જાય છે અને એકાદ દિવસ એવો પણ આવે કે માણસને એમ થાય કે, ‘અરે ! આવા નાના અને વાહિયાત કારણ માટે આપણે આટલા બધા ગુસ્સે થયા હતા ?!’ આવું જ કંઈક એ યુવાનની સાથે બની રહ્યું હતું. એણે ફોન લઈ પોતાના ઘરનો નંબર ઘુમાવ્યો. સામા છેડે જ્યારે કોઈએ ફોન ઊંચક્યો ત્યારે તો એના ધબકારા ખૂબ વધી ગયા હતા. પિતાજી સાથે પોતે કઈ રીતે વાત કરી શકશે એની અવઢવ સાથે એણે ‘હેલો !’ કહ્યું. પણ એને નિરાશા સાંપડી. સામા છેડે એના પિતાજી નહોતા પણ ઘરનો નોકર હતો</div><div class="ecxmsonormal" style="margin: 0in 0in 16.2pt;">નોકરે કહ્યું કે : ‘શેઠ સાહેબ તો અઠવાડિયા પહેલાં અવસાન પામ્યા. તમે પોતાનું સરનામું જણાવેલ નહીં એટલે તમને જાણ શી રીતે કરી શકાય ? પણ મરતાં સુધી તમને યાદ કરીને રડતા હતા. એમણે કહેલું કે તમારો ફોન ક્યારેય પણ આવે તો તમને બધો કારોબાર સંભાળવા બોલાવી લેવા. એટલે તમે આવી જાવ !’ પેલા યુવક પર તો જાણે વજ્રઘાત થયો. પોતાના પિતાને એમની છેલ્લી ક્ષણોમાં પણ મળી ન શકાયું એ વાતની વેદનાએ એના હૈયાને વલોવી નાખ્યું. પણ હવે શું થાય? પોતાના ઘરે પાછા જવાની ઈચ્છા સાથે એણે સહકુટુંબ વતન તરફ પ્રયાણ કર્યું.</div><div class="ecxmsonormal" style="margin: 0in 0in 16.2pt;">ઘરે આવીને સીધો જ એ પોતાના પિતાના રૂમમાં ગયો. એમની છબી સામે ઊભા રહેતાં જ એની આંખો વરસી પડી. થોડી વાર આંખો બંધ કરીને એ એમ જ ઊભો રહ્યો. પછી પોતાના રૂમમાં આવ્યો. એની બધી જ વસ્તુઓ બરાબર અને વ્યવસ્થિત રીતે ગોઠવાયેલી હતી. પિતાજી ચોખ્ખાઈ અને સુઘડતાના ખૂબ જ આગ્રહી હતા, એબરાબર દેખાઈ આવતું હતું. એવામાં એની નજર પોતાના ટેબલ પર પડેલ સોનેરી અક્ષરવાળા બાઈબલ પર પડી, આ એ જ બાઈબલ હતું જેના કારણે એણે ઘર છોડ્યું હતું. એના મનમાંથી પિતાજી માટેની બધી જ કડવાશ ગાયબ થઈ ગઈ હતી. એણે બાઈબલ હાથમાં લઈ ખોલ્યું. પ્રથમ પાના પર જ એના પિતાએ લખ્યું હતું:</div><div class="ecxmsonormal" style="margin: 0in 0in 16.2pt;"> </div><div class="ecxmsonormal" style="margin: 0in 0in 16.2pt;">‘હે ભગવાન ! મારા દીકરા જેવા ઉત્તમ સંતાનને ભેટ કઈ રીતે આપવી તે તું મનેશિખવાડજે. એણે માગેલ વસ્તુઓ સાથે એને ઉત્તમ સંસ્કારોનો વારસો પણ આપી શકું એવું કરજે.’</div><div class="ecxmsonormal" style="margin: 0in 0in 16.2pt;">એ યુવકને આજે પોતાના પિતાએ લખેલ આ શબ્દો બાઈબલના શબ્દો જેટલા જ મહાન લાગ્યા. એ શબ્દોને ચૂમવા એણે બાઈબલને હોઠે લગાડ્યું. એ જ વખતે એનાં પાનાંઓ વચ્ચે ક્યાંક છુપાયેલ એક નાનકડું કવર નીચે જમીન પર પડ્યું. પેલા યુવાને એ કવર ખોલ્યું. એમાં હોન્ડા સ્પૉર્ટસ-કારની ચાવી અને સંપૂર્ણ ચૂકતે લખેલું પેલા શૉ-રૂમનું બિલ હતું. એના પર તારીખ હતી : એ પ્રથમ નંબરે પાસ થઈને આવ્યો હતો એ જ દિવસની….!</div><div class="ecxmsonormal" style="margin: 0in 0in 16.2pt;">કંઈકેટલીય વાર સુધી એ નીચે બેસી રહ્યો. પછી હૃદય ફાટી જાય એટલું બધું રડ્યો.ધ્રુસકે ધ્રુસકે. એ પછી કલાકો સુધી સૂનમૂન બની એ પોતાના પિતાજીની છબી સામે જોતો રહ્યો</div>  ભેટ આપણે ધારીએ એ રીતે મળે તો જ આપણે એનો સ્વીકાર કરીએ એ તો કેવું ?વડીલો તો ઠીક, ભગવાન તરફથી જુદી જુદી રીતે પૅકિંગ કરાયેલ આવી કેટલી બધી ભેટોનો આપણે અસ્વીકાર કરતાં હોઈશું ? કારણ એક જ કે આપણી ધારણા પ્રમાણે એનું પૅકિંગ થયું નથી હોતું. બસ ! એટલું જ!</div></div></div>

પ્રેરક પ્રસંગ,== ભેટ આપણે ધારીએ એ રીતે મળે તો જ આપણે એનો સ્વીકાર કરીએ એ તો કેવું

ભણવામાં ખૂબ જ હોંશિયાર એવો અતિશ્રીમંત ઘરનો એક નવયુવક કૉલેજના અંતિમ વરસની પરીક્ષાની તૈયારી કરી રહ્યો હતો. એના પિતા એ વિસ્તારના સૌથી ધનવ...

વધુ વાંચો »

01:07 AM

વિશ્વના પ્રેરક પ્રસંગો – સંકલિત

<div dir="ltr" style="text-align: left;" trbidi="on"> <div class="postbody" style="clear: left; font-family: 'Helvetica Neue', Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 1.2em; line-height: inherit; margin: 0px 0px 0.7em; overflow: hidden; padding: 0px; text-overflow: ellipsis;"><div class="xg_user_generated" style="line-height: inherit; margin: 0px; padding: 0px;"><div style="line-height: inherit; margin: 0px; padding: 0px;"><h1 style="clear: left; font-family: Georgia, Palatino, 'Palatino Linotype', Times, 'Times New Roman', serif; font-size: 2.4em; line-height: 1.6em; margin: 0px 0px 0.5em; padding: 1px 5px;">[1] મને બરોબર યાદ છે કે હું નાનો હતો ત્યારે એકવાર હું આખી રાત કુરાન પઢતો બેઠો હતો. તે વખતે મારી બાજુમાં કેટલાક માણસો પડ્યા પડ્યા મોટેથી ઘોરતા હતા. મેં મારા અબ્બાજાનને જોઈને કહ્યું : ‘બાબા, જુઓને, આ લોકો કેવા છે ? ખુદાને નમાજ પઢવી તો બાજુએ રહી, પણ કોઈ માથુંયે ઊંચું કરતું નથી !’</h1></div><div style="font-size: 1em; line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; min-height: 1em; padding: 0px;">આ સાંભળીને પિતાજી બોલ્યા : ‘બેટા, તું પણ આ લોકોની માફક ઊંઘી ગયો હોત તો ઘણું સારું થાત, જેથી તું પારકાની નિંદા તો ન કરત !’ – શેખ સાદી</div><div style="font-size: 1em; line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; min-height: 1em; padding: 0px;">[2] આફ્રિકાના જંગલોમાં દીન:દુખિયાની સેવા કાજે જિંદગી ગુજારનાર આલ્બર્ટ શ્વાઈત્ઝરની હોસ્પિટલની મુલાકાતે આફ્રિકન સંસ્થાનના યુરોપીયન ગવર્નર જનરલ એકવાર આવવાના હતા. તે વખતે એક સાથીએ હિંમત કરીને કહ્યું : ‘ડૉકટર સાહેબ, આપ કાળી નેક ટાઈ પહેરો છો તે સાવ હવે જરી ગઈ છે હો.’ ‘હા’ ડૉક્ટર બોલ્યા, ‘પણ તેનું કારણ મને સમજાતું નથી. એને લીધાને તો માંડ અઢાર વર્ષ થયાં હશે. અને તે હું તો મરણ પરણનો કોઈ અવસર હોય ત્યારે જ ડોકમાં ઘાલું છું.’ ‘શું !?! અઢાર વર્ષથી….?’ સાથીએ આભા બનીને સવાલ કર્યો, ‘તે શું તમારી પાસે બીજી નેક ટાઈ પણ નથી ?’ ‘એ તો હું એટલો ભાગ્યશાળી નથી.’ ડૉક્ટરે સમજાવતાં કહ્યું, ‘મારા પિતા પાસે બે નેક ટાઈ હતી, અને મને બરાબર સાંભરે છે કે – બેમાંથી કઈ સારી લાગે છે તેની ચર્ચા અમારા ઘરમાં કાયમ ચાલતી !’</div><div style="font-size: 1em; line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; min-height: 1em; padding: 0px;">[3] ભગવાન બુદ્ધ નગરમાં આવ્યાનું જાણીને વૈશાલીનો નગરપતિ નગર બહારના ઉદ્યાન ભણી એમનાં દર્શને ગયો. પણ ભગવાન તો ઉદ્યાનમાં નહીં પણ ઉદ્યાનના એક ખૂણે, આખા શરીરે વ્રણથી પીડાતા પડેલા એક કણસતા રોગીના ઘા સાફ કરતા હતા. આથી આશ્ચર્યચકિત થયેલા નગરપતિએ પૂછ્યું : ‘ભગવાન ! આજ શું આપ પ્રવચન કરવાના નથી ?’ તથાગતે કહ્યું : ‘આ જ તો મારું મોટામાં મોટું પ્રવચન છે. દુ:ખી, રોગી અને પીડિતની સેવા કરતાં મોટો બીજો કયો ધર્મ હોઈ શકે ?’</div><div style="font-size: 1em; line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; min-height: 1em; padding: 0px;">[4] સેવાગ્રામમાં એક દિવસ સેવાદળના સ્વયંસેવકો ગાંધીજીને મળવા આવ્યા. ડ્રિલ અને કવાયતની તેમની સુંદર તૈયારી ગાંધીજીને દેખાડીને તેમના આશીર્વાદ લેવા હતા. ગાંધીજીએ કવાયત વગેરે જોઈ પોતાનો સંતોષ વ્યક્ત કર્યો. સંચાલકે બે શબ્દ કહેવાની ગાંધીજીને પ્રાથના કરી. સ્વયંસેવકો દૂર કતારમાં બેઠા હતા. ગાંધીજીએ કહ્યું : ‘મારા બે શબ્દ સાંભળવા હોય તો નજીક આવો.’</div><div style="font-size: 1em; line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; min-height: 1em; padding: 0px;">સૂચના સાંભળતાં જ બધા સ્વયંસેવકોનું ટોળું હૂડડડ કરતું ઊભું થયું અને ગાંધીજીની નજીક આવીને વ્યવસ્થિત રીતે ઊભું રહ્યું.</div><div style="font-size: 1em; line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; min-height: 1em; padding: 0px;">ગાંધીજીએ કહ્યું તમે લોકો તાલીમબદ્ધ છો. કતારમાં કેમ ચાલવું, કેમ દોડવું, એનો સુંદર પ્રયોગ હમણાં જ તમે દેખાડ્યો હતો. તમે લોકો જ્યાં બેઠા હતા ત્યાંથી મારી પાસે આવવામાં એ જ વિદ્યા કામે લગાડી હોત તો મને ખૂબ આનંદ થાત. કતારમાં રહીને ઊભા થઈ ઝડપથી ચાલતા મારી નજીક આવી અર્ધાવર્તુળમાં આગળના લોકો બેસી ગયા હોત અને પાછળવાળા ઊભા રહ્યા હોત, તો તમારી કવાયત કામમાં આવી હોત. કવાયત માત્ર દેખાડવા માટે નથી, રોજબરોજના જીવનને વ્યવસ્થિત કરવા માટે હોય છે. – કાકા કાલેલકર</div><div style="font-size: 1em; line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; min-height: 1em; padding: 0px;">[5] મસ્તરામ, એકાંત સેવી અવધૂત પાસે જઈને રાજાએ માંગણી કરી કે, ‘આપ સમર્થ અને ચમત્કારી સંત છો. આપની પાસેથી મારે સ્વર્ગ અને નર્કના દરવાજાઓનું દર્શન કરવું છે.’ અવધૂતે આજીજીનો જવાબ વાળ્યો નહીં અને ચૂપચાપ બેસી રહ્યા. આવી ઉપેક્ષાથી ગુસ્સે ભરાયેલો રાજા તેમની સામે આવીને ઊભો અને મોટેથી કહેવા લાગ્યો કે, ‘તમે ખરેખર સંત હો તો મને સ્વર્ગ અને નર્કના દરવાજાનાં દર્શન કરાવો. અવધૂતે તુચ્છકારથી તેની સામે જોયું અને કહ્યું : ‘તું કોણ છો અને શા માટે આવ્યો છો ?’ રાજાએ માંડમાંડ ગુસ્સાને કાબૂમાં રાખ્યો અને કહે : ‘હું આ પ્રદેશનો રાજા છું.’ અવધૂતે હાંસી ઉડાવી. ‘તું રાજા છે ? તારા દીદાર તો કોઈ ભિખારી જેવા જણાય છે ! તારા જેવા રાજા હોય તો લોકોની હાલત ક્યાંથી સારી થઈ શકે ?’</div><div style="font-size: 1em; line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; min-height: 1em; padding: 0px;">રાજાનો ગુસ્સો સાતમા આસમાને પહોંચી ગયો. તેણે તલવારની મૂઠ ઉપર હાથ મૂક્યો. અવધૂત હસવા લાગ્યા : ‘તારી પાસે તલવાર પણ છે ? આવા કટાયેલા હાથાથી તું લોકોને ડરાવતો રહે છે ?’ રાજાએ મ્યાનમાંથી ચમકતી તલવાર કાઢીને ઉગામી. સહેજ પણ થડકાર અનુભવ્યા વગર અવધૂત કહે : ‘રાજા, જુઓ આ નર્કનાં દ્વાર ખુલવા લાગ્યા !’ સંતના ઉપદેશથી અને તેનો આશય સમજાઈ ગયાથી રાજાએ તરત તલવાર ફેંકી દીધી અને સંતનાં ચરણ પકડી લીધા. ‘જુઓ રાજા ! હવે સ્વર્ગનાં દ્વાર ઉઘડી રહ્યાં છે !’ રાજા સમજ્યો. સ્વર્ગ અને નર્ક બંને આપણી કરણી અને મનોવૃત્તિનાં સ્વરૂપ છે. – નગીનદાસ સંઘવી.</div><div style="font-size: 1em; line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; min-height: 1em; padding: 0px;">[6] નાના એવા શહેરના મુખ્ય રસ્તા પરથી બેફામ ઝડપે પસાર થતી એક અમીરની મોટરગાડીને પાછળથી એને આંબી ગયેલા મોટર સાયકલ-સવાર પોલીસે ઊભી રખાવી. હાંકનાર સન્નારીના નામઠામ એણે પોતાની ડાયરીમાં નોંધવા માંડ્યા એટલે બાનુ જરા ગરમ થઈને બોલ્યાં : ‘તમે વધારે કંઈ લખો એ પહેલાં એટલું જાણી લેજો કે આ ગામના નગરપતિ મારા મિત્ર છે.’</div><div style="font-size: 1em; line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; min-height: 1em; padding: 0px;">એક પણ શબ્દ બોલ્યા વિના પોલીસે નોંધ ટપકાવવાની ચાલુ રાખી. ‘અહીંના પોલીસ ઉપરી પણ મને સારી રીતે ઓળખે છે.’ સન્નારીએ આગળ ચલાવ્યું. એમના મિજાજનો પારો ચડતો જતો હતો. તે છતાં પોલીસે તો ડાયરીમાં લખવાનું ચાલુ રાખ્યું. ‘ભલા આદમી હું તમારા મેજીસ્ટ્રેટને અને અહીંના ધારાસભ્યને પણ સારી રીતે ઓળખું છું.’</div><div style="font-size: 1em; line-height: inherit; min-height: 1em; padding: 0px;">નોંઘ પૂરી કરી ડાયરી બંધ કરતા પોલીસે અંતે મધુરતાથી પૂછ્યું, ‘હવે કહો જોઈએ તમે કાનજી રવજીને પણ ઓળખો છો ?’ ‘ના !’ બાનુએ કબૂલ કરતાં અચરજ બતાવ્યું. ‘ત્યારે ખરી જરૂર તમારે એની ઓળખાણની હતી.’ પોતાની મોટરસાયકલ પર ચડતાં તેણે કહ્યું અને ઉમેર્યું, ‘હું કાનજી રવજી છું</div></div></div><ul class="pagination smallpagination" style="border: none; clear: both; font-family: 'Helvetica Neue', Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 13px; line-height: 16px; margin: 1.5em 0px 0px; padding: 0.8em 0px 0px;"></ul></div>

વિશ્વના પ્રેરક પ્રસંગો – સંકલિત

[1] મને બરોબર યાદ છે કે હું નાનો હતો ત્યારે એકવાર હું આખી રાત કુરાન પઢતો બેઠો હતો. તે વખતે મારી બાજુમાં કેટલાક માણસો પડ્યા પડ્યા મોટેથી ઘોરત...

વધુ વાંચો »

09:51 AM

ગુલાબનું ફૂલ – ડૉ. આઈ. કે. વીજળીવાળા

<div dir="ltr" style="text-align: left;" trbidi="on"> <div style="font-family: 'Helvetica Neue', Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 19px; margin-bottom: 0.5em; min-height: 1em; padding: 0px;">સુંદર મજાનો એક બગીચો હતો. એમાં એક ખૂણે બાંકડા પર એક વૃદ્ધ માણસ બેઠો હતો. બેઠો બેઠો એ પોતાની વ્યથાઓને યાદ કરીને દુ:ખી થઈ રહ્યો હતો. જિંદગીએ એને આપેલાં દુ:ખોથી એ અત્યંત વ્યથિત જણાતો હતો. દીકરો અને એની વહુ બરાબર સાચવતાં નહોતાં, અથવા તો સાચવતાં હતાં પણ એને એનાથી સંતોષ નહોતો. પગના સાંધા જકડાઈ ગયા હતા, મોતિયો પણ પાકવાની તૈયારીમાં હતો, તબિયત પણ નરમગરમ રહેતી હતી. આટલાં બધાં કારણો મગજમાં ઘમસાણ મચાવી રહ્યાં હતાં. એના કારણે સુંદર બગીચામાં બેઠા હોવાં છતાં એ દાદાને એક પણ વસ્તુ સારી નહોતી લાગતી. એમને જાણે કશામાં રસ જ નહોતો રહ્યો.</div><div style="font-family: 'Helvetica Neue', Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 19px; margin-bottom: 0.5em; min-height: 1em; padding: 0px;">એ જ સમયે એક છોકરો ત્યાંથી દોડતો નીકળ્યો. ઉંમર હશે છ વરસની આસપાસ. દાદાની ઉધરસનો અવાજ સાંભળીને એ એમની તરફ આવ્યો. દાદાની તરફ હાથ લંબાવીને જાણે પોતાને કોઈ ખજાનો જડી ગયો હોય એવા આનંદ અને ભાવ સાથે એ બોલ્યો : ‘જુઓ ! જુઓ તો ખરા ! મને શું મળ્યું છે તે !’</div><div style="font-family: 'Helvetica Neue', Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 19px; margin-bottom: 0.5em; min-height: 1em; padding: 0px;">દાદાએ એની હથેળીમાં દષ્ટિ કરી તો એક ચીમળાઈ ગયેલું ગુલાબનું ફૂલ હતું. એકાદ બે દિવસ પહેલાં ખરી પડ્યું હશે. એની અરધોઅરધ પાંખડીઓ ખરી ગઈ હતી. બગીચાના માળીએ બેચાર દિવસથી વાળ્યું નહીં હોય, નહીંતર એ ત્યાં પડેલું પણ ન હોત. આવું સુકાઈ ગયેલું ફૂલ જોઈને દાદાના ચહેરા પર અણગમાના ભાવો ઊપસી આવ્યા. માણસ ઉદાસ હોય ત્યારે થોડોક ચીડિયો પણ થઈ જતો હોય છે. દાદાને પણ આ છોકરાનું આવવું ન ગમ્યું. એ જલદી ત્યાંથી જતો રહે તેવી ઈચ્છા એમને થઈ આવી. એટલે કંઈ પણ જવાબ આપ્યા વિના જરાક હસીને એમણે બીજી તરફ મોં ફેરવી લીધું, જેથી પેલો છોકરો એનો અણગમો જોઈને જતો રહે. પણ એ તો ભારે ચીટકુ નીકળ્યો. જતા રહેવાને બદલે એણે તો એ જ બાંકડા પર બેઠક જમાવી ! અને બરાબર દાદાને અડકીને જ બેસી ગયો. </div><div style="font-family: 'Helvetica Neue', Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 19px; margin-bottom: 0.5em; min-height: 1em; padding: 0px;">થોડી વાર એમ જ બેઠા પછી એણે પેલા ચીમળાઈ ગયેલા ફૂલને નાક પાસે લઈ જઈ જોરથી સૂંઘ્યું. ત્યાર બાદ બોલી ઊઠ્યો કે ‘અરે વાહ ! આમાંથી તો સુગંધ પણ કેવી સરસ આવે છે !’ પછી દાદાની તરફ ફરીને બોલ્યો : ‘આવું સરસ ફૂલ તમારે જોઈએ છીએ ? એમાંથી સુગંધ પણ કેવી મસ્ત આવે છે ! જો તમારે આ ફૂલ જોઈતું હોય તો હું તમને એમ ને એમ જ આપીશ હોં ! હું બીજું ફૂલ શોધી લઈશ. બોલો, આપી દઉં ?!’</div><div style="font-family: 'Helvetica Neue', Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 19px; margin-bottom: 0.5em; min-height: 1em; padding: 0px;">હવે દાદાને બરાબરની ચીડ ચડી. નાનકડા બાળકને ખિજાવાનું એમને યોગ્ય ન લાગ્યું. એનાથી પીછો કેમ છોડાવવો એનો ઉપાય એ શોધતા હતા. પોતે જો એનું ફૂલ સ્વીકારી લે તો પછી એ જતો રહે એવું વિચારી એમણે મોઢા પર બનાવટી હાસ્ય લાવીને કહ્યું : ‘ઠીક છે દીકરા ! આટલું સુંદર ફૂલ હોય અને તું મને એમ જ આપતો હોય તો એ સ્વીકારવામાં મને કંઈ જ વાંધો નથી. લાવ ત્યારે !’ એમ કહી ફૂલ લેવા એમણે હાથ ધર્યો. ખુશ થઈને પેલા બાળકે ફૂલ આપવા હાથ લાંબો કર્યો. પણ દાદાનો લંબાયેલો હાથ ક્યાં છે તે એ નક્કી ન કરી શક્યો. ફૂલ દાદાના હાથમાં પડવાને બદલે નીચે પડી ગયું. એ છોકરો બંને આંખે આંધળો હતો.</div><div style="font-family: 'Helvetica Neue', Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 19px; margin-bottom: 0.5em; min-height: 1em; padding: 0px;">દાદાએ એનો હાથ પોતાના હાથમાં લઈ લીધો. એની પાસેથી ફૂલ લીધું. પછી પૂછ્યું, ‘બેટા ! તું રોજ અહીં આવે છે ? તેં કદી ફૂલને જોયું છે ખરું ?’ ‘હા દાદા ! હું રોજ અહીં રમવા આવું છું. મેં તો ફૂલને કદી જોયું નથી પણ મારી મા પાસેથી એના વિશે બરાબર જાણ્યું છે ખરું. પણ દાદા ! ભલે ને મેં એને જોયું ન હોય, હું એની સુગંધ તો બરાબર જાણું છું ને ! એનો રંગ તો મને મારી મા કહે પણ એની સરસ સુગંધ અને કૂણી પાંખડીઓને તો હું બરાબર ઓળખું છું ! ફૂલ કેવું સરસ હોય નહીં !’ એટલું કહીને એ ઊભો થયો. પછી બોલ્યો : ‘દાદા ! તમને ગમે તો એ સુંદર ફૂલ આજથી તમારું હો કે ! તમે રોજ અહીં આવશો તો હું તમને રોજ આવું જ સરસ ફૂલ લાવી આપીશ હોં !’ એટલું કહી એ કૂદતો કૂદતો ત્યાંથી જતો રહ્યો.</div><div style="font-family: 'Helvetica Neue', Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 19px; margin-bottom: 0.5em; min-height: 1em; padding: 0px;">દાદા તો હવે કંઈ પણ બોલવાની સ્થિતિમાં જ નહોતા રહ્યા. એમની બંને આંખોમાંથી શ્રાવણ-ભાદરવો વરસવાના શરૂ થઈ ગયા હતા. દુનિયાને જોવા-જાણવા તેમજ માણવાની બધી જ સગવડો ભગવાને આપી હોવા છતાં પોતે કેવા દુ:ખી હતા ? મનમાં કેટકેટલાં દુ:ખોનું કૃત્રિમ જાળું ઊભું કરીને પોતે જ તેમાં ગૂંચવાઈ ગયા હતા ? આવા સરસ બગીચામાં બેસીને પણ કુદરતના સૌંદર્યનો એક અંશ પણ પોતે નહોતા માણી શકતા. જ્યારે જેણે ફૂલને કે બગીચાને ક્યારેય જોયાં જ નથી એવો બાળક એ ચીમળાયેલા ફૂલના સૌંદર્યને બરાબર માણી શકતો હતો. છતી આંખે પોતાને આસપાસનાં આટલાં બધાં ફૂલો પણ જરાય આનંદ નહોતાં આપી શકતાં. ખરેખર આંધળું કોણ હતું ? એ જ ક્ષણે એમને થયું કે પોતાનાં દુ:ખો માટે બીજું કોઈ જ જવાબદાર નથી. વાંક કોઈ સમસ્યા કે દુનિયાનો નથી પણ પોતાની જાતનો જ છે. પોતાની પાસે દુનિયાને સાચી રીતે જોવાની એ દષ્ટિ જ ન હતી, જે આ અંધ બાળક પાસે હતી.</div><div style="font-family: 'Helvetica Neue', Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 19px; margin-bottom: 0.5em; min-height: 1em; padding: 0px;">થોડીક વાર વિચાર કરીને એ ઊભા થઈ ગયા. પોતાની લાકડી હાથમાં ઉપાડી પણ ટેકવી નહીં ! એમને હજુ પોતાના પગ દગો નહીં દે તેવી ખાતરી થઈ આવી. દુનિયાને કોઈ નવા જ દષ્ટિકોણથી જોવા અને માણવાની મનોમન તૈયારી કરી, ખુશખુશાલ ચહેરે અને મક્કમ પગલે એમણે ઘર તરફ પ્રયાણ કર્યું !</div><div style="font-family: 'Helvetica Neue', Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 19px; min-height: 1em; padding: 0px;">એ જ સમયે પેલો અંધ બાળક હાથમાં બીજું ફૂલ લઈને એમની બાજુમાંથી પસાર થયો. એવા ઉત્સાહથી એ જઈ રહ્યો હતો કે એવું જ લાગે કે જાણે આવા જ બીજા કોઈ ઉદાસ વૃદ્ધની જિંદગી બદલવા માટે ન જઈ રહ્યો હોય !</div></div>

ગુલાબનું ફૂલ – ડૉ. આઈ. કે. વીજળીવાળા

સુંદર મજાનો એક બગીચો હતો. એમાં એક ખૂણે બાંકડા પર એક વૃદ્ધ માણસ બેઠો હતો. બેઠો બેઠો એ પોતાની વ્યથાઓને યાદ કરીને દુ:ખી થઈ રહ્યો હતો. જિંદગીએ એ...

વધુ વાંચો »

09:13 AM

<div dir="ltr" style="text-align: left;" trbidi="on"><h1>જીવનપ્રેરક સત્યઘટનાઓ</h1>[‘અખંડ આનંદ’માંથી સાભાર.] [1] સબસે ઊંચી પ્રેમ સગાઈ – મોહનલાલ માંકડિયા (અમેરિકા) આજે સંકુચિતતા તથા સ્વાર્થને લીધે આપણી પ્રાચીન પરંપરા અને સંસ્કૃતિ લુપ્ત થતી જાય છે પણ અનુભવે એમ લાગે છે કે ક્યાંકને ક્યાંક હજુ કરુણાનો દીપક જલે છે. હું ઓરિસ્સા-સંબલપુરમાં 33 વરસ રહ્યો છું. ગામડે ગામડે નાના માણસોથી લઈને મિનિસ્ટર લેવલના માણસોના સંપર્કમાં આવ્યો. 1962માં હું સંબલપુરથી મારા ધંધાની જગ્યાએ 70 માઈલ દૂર આવેલા ગામ ‘ગજબંધ’ જવા નીકળ્યો. બે વાગે 50 માઈલ બરગઢ બરપાલી સુધી તો મારી મોટરસાયકલ બરાબર ચાલી. અને પછી રસ્તામાં કેનાલ રોડ (હીરાકુંડ ડેમ) ઉપર નિર્જન રસ્તે ખરાબ થઈ ગઈ. ખૂબ કિક મારી, પ્લગ સાફ કર્યો પણ કશું વળ્યું નહીં. અંધારું થઈ ગયું. તમરાં બોલવા લાગ્યાં. જંગલ રસ્તો, રીંછની બીક, મન થોડું ગભરાણું. શું કરવું એ વિચારું ત્યાં ઝાંખા પ્રકાશમાં કોઈક આવતું જણાયું. એક માજી એક પૂળો ઘાસ લઈને આવતાં જણાયાં. જીવમાં જીવ આવ્યો. મોટરસાયકલ ઢસડતો હતો ત્યાં માજીએ કહ્યું કે ‘મોટરસાયકલ ખરાબ થઈ ગઈ ?’ મેં કહ્યું : ‘માજી, નથી ચાલતી. જ્યાં જવું છે તે ગજબંધ બહુ દૂર છે. રાતનો સમય છે, ભાલુ-રીંછની બીક છે.’ એમણે કહ્યું : ‘ચાલો મારી સાથે.’ હું તો માજીની પાછળ ચાલ્યો. એક જગ્યાએ મોટરસાયકલ રખાવી દીધી. તેમના ઘેર ગયાં. માજીની વહુએ ઝડપથી ખાટલો ઢાળ્યો, ચાદર પાથરી, પાણીનો લોટો-ગ્લાસ, નેપકિન સાચવીને રાખ્યાં હશે તે આપ્યાં. મહેમાન માટે આ ઘર કોઈ સુખી નહીં પણ આગંતુક આવે તો કામ લાગે એવું. આશ્ચર્ય તો એ વાતનું થયું કે વહુને કશું કહેવું ન પડ્યું. માજી બે વખત ઘરમાંથી બહાર આવ્યાં ને પાછાં અંદર ગયાં. પોણા કલાક પછી માજીએ કહ્યું : ‘ચાલ મારી સાથે.’ હું એમની પાછળ ચાલ્યો. બ્રાહ્મણનું ઘર આવ્યું. આસન બિછાવેલ ત્યાં બેસાડ્યો અને પાતર પાણી ગોઠવી, રોટલી-બે જાતનાં શાક, દાળ ભાત પ્રેમથી જમાડ્યો. માજીએ ગામની દુકાનમાંથી સીધું લઈ આપી ગોરને ઘેર મારી ભોજનની વ્યવસ્થા કરી હતી. મારે શું સગાઈ ? આવું કોણ કરે ? જેનામાં કરુણા હોય, પ્રેમની લાગણી હોય તે જ વિચારી શકે કે વટેમાર્ગુ ક્યાં જશે ? કેટલો દુ:ખી થશે ! ગામડામાં એક ઘાસનાં ઝૂંપડામાં રહેનારની આ કેવી ખાનદાની સચવાઈ રહી છે ! જમી પરવારી, થોડી વાતો કરી (ઉડિયા ભાષા જાણું) અને મેં પાંચ રૂ. આપવા માંડ્યા તો ગોર બાપા મને કહે : ‘હું બ્રાહ્મણ છું. માગવું-લેવું એમાં અમોને સંકોચ ન હોય. પણ બાબુ, આજ ન લેવાય. મેં કહ્યું કે કેમ ? તો મને કહે, ‘તું અમારા સમસ્ત ગામનો અતિથિ-મહેમાન છે.’ આવી લાગણી, આવા પ્રેમનું મૂલ્ય હું કઈ રીતે ચૂકવી શકવાનો હતો ? સવારમાં માજી આવ્યાં. ‘ચાલ….તારી મોટરસાયકલ રિપેર થઈ ગઈ છે.’ બર્મામાં યુદ્ધ સમયે તે ગામનો એક કારીગર લશ્કરમાં હતો. તેણે રિપેર કરી આપી. મેં તેને તથા કારીગરને પૈસા લેવા માટે આગ્રહ કર્યો પણ એણે ન લીધા. કારીગરનું તો પહેરણ પણ ચીંથરેહાલ પણ તોય સૌના મોઢે એક જ વાત : ‘તું ગામનો મહેમાન !’ એક-દોઢ માસ પછી ગોર માટે ધોતિયું, માજીની વહુ માટે સાડી અને પેલા કારીગર માટે શર્ટ આપી આવ્યો અને માજીનો આભાર માનીને નીકળી ગયો. . [2] અમે તો ધન્ય થઈ ગયા ! – ભૂપેન્દ્ર કે મહેતા (રાજકોટ) ‘મોટાઓની મોટાઈ જોઈ થાક્યો નાનાઓની મોટાઈ જોઈ જીવું છું.’ ઉપરોક્ત પંક્તિઓનો વાસ્તવિક જીવનમાં ઘણાંને કેટલીયે વાર અનુભવ થયો હશે. વાસ્તવમાં સમાજ બને છે, ટકે છે, વિકાસ કરે છે આવા નાના માણસો થકી જ. નાના માણસોની ઉદારતા અને દરિયાવદિલીનો અનુભવ ધરતીથી બે ફૂટ અધ્ધર ચાલનારને વાસ્તવિક ભૂમિ ઉપર લાવી દે છે. લગભગ 15 માસ પહેલાં અમે ચાર મિત્રોએ અમારાં અત્યંત ટાંચાં આર્થિક સાધનો વડે બાળકોને શાળાજીવનથી જ પુસ્તકો વાંચતાં કરવાનું અભિયાન આરંભ્યું. જેમાં દર મહિને વિદ્યાર્થીએ એક સુંદર પુસ્તક વાંચી, તેનો સાર/બોધ એક ફૂલસ્કેપમાં લખી મોકલવાનો હોય છે. આ માટે કોઈ પ્રવેશ ફી અમે રાખી નથી. અને દરેક મહિને, દરેક ધોરણ દીઠ, પ્રાપ્ત ‘એન્ટ્રી’માંથી દર 25 ‘એન્ટ્રી’ દીઠ એક શ્રેષ્ઠ કૃતિ પસંદ કરી બીજે મહિને જે-તે શાળામાં જઈ તેમની પ્રાર્થનાસભામાં અન્ય વિદ્યાર્થીઓની ઉપસ્થિતિ વચ્ચે પુરસ્કાર સ્વરૂપે પુસ્તકો જ પ્રદાન કરવાનું ધોરણ રાખ્યું છે. દર મહિને આ રીતે વિવિધ શાળામાં જવાનું બને છે. એક શાળામાં પટાવાળાની કક્ષાનું કામ કરતાં એક બહેન અમારી આ પ્રવૃત્તિનું નિરીક્ષણ કરતાં હશે. ખૂબ જ ઓછું ભણેલ આ બહેનનો પગાર રૂ. 1500. પ્રત્યેક વર્ષે એમને બાર રજા મળે. આ બહેનના પતિ કોઈ બાંધકામની કંપનીમાં સામાન્ય નોકરી કરે. એ બહેન જો વર્ષ દરમિયાન 12થી વધુ રજાઓનો ઉપયોગ કરે તો પ્રતિદિનના રૂ. 50 લેખે પગાર કપાઈ જાય અને 12 રજામાંથી ઓછી રજાનો ઉપયોગ કરે તો બચેલી રજા માટે પ્રતિદિનના 50 રૂ. લેખે વધારાનો પગાર મળે. દર મહિને અમને તેમની શાળામાં આવતા જોઈ, બાળકોના માનસિક વિકાસની આ પ્રવૃત્તિ જોઈ તેમને પણ આ યજ્ઞમાં પોતાના તરફથી આહુતિ આપવાની ઈચ્છા થઈ આવી. આ વર્ષે એમણે અત્યંત કરકસર કરી ફક્ત છ જ રજાઓનો ઉપયોગ કર્યો અને જે છ રજા બચી તેના રૂ. 300નું રોકડમાં રૂપાંતર કરાવી એ પૈસા અમારી આ પ્રવૃત્તિને ભેટ તરીકે આપ્યા. આ જોઈને અમે તો અત્યંત ગળગળા થઈ ગયા. અમારા મોઢામાંથી એક શબ્દ પણ નીકળી શક્યો નહીં. કરુણા અને આનંદના મિશ્રણથી અમે તો ભઈ ધન્ય થઈ ગયા ! બાળકો માટે અમે કંઈક કરીએ છીએ તેવો અમારો મદ ઘડીના છઠ્ઠાના ભાગમાં ચકનાચૂર થઈ ગયો. કેટલાય સુખી, સાધનસંપન્ન મિત્રો, સજ્જનોએ આ પ્રવૃત્તિમાંથી યોગદાન આપવાની ઑફર કરેલી પરંતુ ક્યારેય ખિસ્સામાંથી હાથ બહાર કાઢ્યો નથી. જ્યારે આ અર્ધશિક્ષિત નારીએ અમારા સહુના હૃદય વલોવી નાખ્યાં. સુશ્રી સુધા મૂર્તિ દ્વારા થતા સમાજોપયોગી દાનની તોલે આને મૂકીએ તો તે અતિશયોક્તિ નહીં ગણાય. . [3] ચાર આંસુ – બે દુ:ખનાં, બે સુખનાં. – હીરાલાલ ‘ચિરાગ’ (વડોદરા) કરસન શહેરને છેડે આવેલ લાકડાની ‘સૉ મિલ’નો ચોકીદાર પગના લકવાને કારણે લંગડાતો ચાલે અને બોલવામાં પણ થોડું થોથવાય. પ્રૌઢ અવસ્થા ‘સૉ મિલ’માં ચોકીદારી કરી મહિને રૂ. 400 રળી લે. પત્ની આસપાસની સોસાયટીનાં બે-ચાર ઘરમાં વાસણ-પોતું કરી ત્રણસોક કમાઈ લાવે. બાર મહિને કોઈક ઘરેથી ઊતરેલ વસ્ત્ર મળી જાય. આમ જીવનના દિવસો કપાતા જાય. આ દંપતીને એકનું એક સંતાન એટલે મંગળદાસ. પરંતુ બધા મગાના નામે જ ઓળખે. કરસનને ભણવાનો ઘણો જ અભરખો હતો, પરંતુ દારૂડિયા બાપને કારણે ચાર ચોપડી, પછી ભણતર છોડી દેવું પડેલું. એટલે એ જ દિવસે મનમાં ગાંઠ વાળેલી કે સંતાનને ગમે તેમ ભણાવવો જ છે. આ દઢતાને કારણે મંગળને ભણાવવા પાછળ મન લગાડેલું. મંગળની મા હાઈસ્કૂલના પ્રિન્સિપાલના ઘરે વાસણ પાણી કરે એટલે ફીમાં માફી મળેલી, અને પુસ્તકો પણ ગરીબ વિદ્યાર્થી ફંડમાંથી મળી જતાં. મંગળ ભણવામાં ઘણો જ હોશિયાર. આ વર્ષે શાળામાં પહેલા નંબરે બારમું પાસ કર્યું એટલે કરસને પ્રિન્સિપાલ સાહેબને પ્રાર્થના કરી કે કોઈ જગાએ કારકુનમાં ગોઠવી દો તો મહેરબાની. પ્રિન્સિપાલ સાહેબે કહ્યું કે આવા હોશિયાર વિદ્યાર્થીને કારકુન બનાવી એની વધુ અભ્યાસની ગતિ રોકી ન શકાય. એને યુનિવર્સિટીના વિજ્ઞાન વિભાગમાં બી.એસ.સી. માટે મોકલવો જોઈએ. કરસન અને એની પત્નીએ વિચાર્યું ભલે એકટાણું કરીશું. પણ દીકરાને ભણાવીશું. ઘણા સારા માર્કસને કારણે મંગળને વિજ્ઞાન ફેકલ્ટીમાં સરળતાથી એડમિશન મળી ગયું. પહેલા દિવસે કરસન મંગાને કપાળે કંકુનો ચાંદલો અને ઘણી જ મુસીબતે બચાવેલા નાણાંમાંથી સિવડાવેલ લેંઘો અને ખમીશ પહેરાવી યુનિવર્સિટી કેમ્પસમાં મંગાને મૂકવા ગયો. ફેકલ્ટીના પ્રાંગણમાં પગ મૂકતાં જ સિનિયર વિદ્યાર્થીઓનું ટોળું મંગાને ફરી વળ્યું. રેગિંગની શરૂઆત થઈ. ફેકલ્ટીના એફ.આરે કહ્યું : ‘ચાલ દોસ્ત, તારી ઓળખ આપ. કઈ હાઈસ્કૂલમાંથી આવે છે. તારો શોખ શું છે ? દોસ્ત, તારી પાસેથી તો આજનું લંચ લેવાની ઈચ્છા છે પરંતુ તારા લેંઘા-ખમીશનો પહેરવેશ જોઈ અમે ફક્ત આઈસ્ક્રીમ પર રાજી થઈ જઈશું.’ મંગાના ગજવામાં તો એક નવો પૈસો પણ નહોતો. એણે થોડે દૂર ઊભેલા પોતાના બાપ તરફ જોયું. કરસને વિદ્યાર્થીઓને કહ્યું : ‘હું ચારસો રૂ.ની ચોકીદારની નોકરી કરું છું, અને આની મા લોકોનાં વાસણ પાણી કરી ત્રણસો રૂ. મેળવે છે. અમે કેટલીયે વાર એક ટંકથી નિભાવી લઈએ છીએ. અમારી આર્થિક પરિસ્થિતિ જોઈ અમને આ આદેશમાં મુક્તિ આપો.’ આ વાક્ય પૂરું કરતાં જ કરસનની આંખમાંથી બે આંસુ સરી પડ્યાં, દુ:ખનાં ! ઉપરોક્ત, પ્રસંગ પછી ત્રણેક વર્ષ બાદ યુનિવર્સિટીના પ્રાંગણમાં ભવ્ય મંડપ બંધાયો હતો. શહેરના માનનીય વ્યક્તિઓ ખુરશીઓ શોભાવી રહી હતી. મંચ પર કુલપતિજી, અતિથિ વિશેષ સાથે બિરાજમાન હતા. પ્રવચનો પછી વિદ્યાર્થીઓને ‘ગોલ્ડ મેડલ’ એનાયત કરવાનો કાર્યક્રમ શરૂ થયો. પહેલું જ નામ મંગાનું પોકારાયું. મંગળદાસને 97% માર્કસ મેળવવા બદલ બે ‘ગોલ્ડમેડલ’ એનાયત કરવામાં આવ્યા. મંડપ તાલીઓના ગડગડાટથી ગાજી ઊઠ્યો. વિદ્યાર્થીઓ ખુશીથી ચિચયારીઓ પાડવા લાગ્યા. આ દશ્ય જોઈ મંડપના એક ખૂણે ઊભેલા કરસનની આંખમાંથી બે આંસુ સરી પડ્યાં – સુખનાં ! . [4] સલામ છે એની પતિપરાયણની ભાવનાને – અરુણ ત્રિવેદી (અમદાવાદ) ધોલેરા (બંદર) વિસ્તારના દરિયાકાંઠાના ગામડાંઓમાં વિકલાંગોને સહાયરૂપ થવા અમદાવાદની એક સંસ્થા તરફથી અમે ગામેગામ ફરતા હતા. સરપંચ, ગામના બે-ચાર આગેવાનો, પ્રાથમિક શાળાના આચાર્યને મળીને અમે ખાસ કરીને શાળાએ જતા અપંગ બાળકોને ટ્રાઈસીકલ, કૃત્રિમ હાથ-પગ વગેરે વિનામૂલ્યે આપવાનો સર્વે કરી રહ્યા હતા. ઝાંખી ગામમાં અમારો સર્વે ચાલતો હતો, એવામાં એક આધેડ વયની બાઈએ મને પ્રશ્ન કર્યો, ‘સાહેબ, મને એક ત્રણ પૈડાવાળી સાયકલ ના આપો ?’ પ્રથમ નજરે એકદમ તંદુરસ્ત લાગતી એ બાઈને મેં સામેથી પ્રશ્ન કર્યો. ‘તમારા માટે ?’ એ બાઈ થોડી છોભીલી પડી ગઈ. ‘ના સાહેબ. મારા ઘરવાળા માટે. એ અપંગ છે.’ અમારા નિયમ મુજબ ડૉક્ટરને લઈને અમે તેણીના ઘેર ગયા. અને જોયું, તો એનો ઘરવાળો સંપૂર્ણપણે અપંગ અને છેલ્લાં પચ્ચીસ વર્ષથી પથારીવશ હતો. ડૉક્ટરે અભિપ્રાય જણાવ્યો. ‘આ ભાઈ…. સાઈકલ પર બેસી શકે તેમ જ નથી. અને તેના બંને હાથ પણ સાઈકલનું સ્ટિયરિંગ પકડી શકે તેમ નથી.’ અડોશપડોશમાંથી બધાંએ આ બાઈ માટે કાંઈક કરી આપવાની આજીજી કરી. મારાથી એ બાઈને પુછાઈ ગયું : ‘તમારો ઘરવાળો સાવ અપંગ છે, એને સાઈકલ આપવાથી શું ફાયદો ?’ એ બાઈની આંખ ચૂઈ પડી. ‘સાહેબ… પચ્ચીસ વર્ષથી મારો ધણી પથારીવશ છે. એને બહાર જવાનું, હરવા-ફરવાનું મન ના થાય ? મને એમ કે સાઈકલ મળશે, તો એને બેસાડીને આખા ગામમાં ફેરવીશ. એ ગામના લોકોને મળે, તો એને કેટલો આનંદ થાય !… જેવી ઉપરવાળાની મરજી…’ બાઈ રડતી રડતી એના ખોરડામાં ચાલી ગઈ. એની પતિ પરાયણની ભાવનાએ અમને કાંઈક મદદરૂપ થવા બેબશ કર્યા. ડૉક્ટરના સૂચન મુજબ અમે એ બાઈને હાથલારી ભેટ આપી. કમાણી કરી શકે એ આશયથી થોડાંક શાકભાજી પણ લાવી આપ્યાં. એના ધણીને આ હાથલારીમાં સુવડાવી એ બાઈ ગામમાં ફરવા માંડી. ઘરે ઘરે ફરતાં મલકતાં ગ્રામજનોને જોઈ એનો ધણી પણ હરખાવા માંડ્યો. આ દશ્ય જોઈ અમારા દરેકની પણ આંખો ભીંજાણી</div>

જીવનપ્રેરક સત્યઘટનાઓ [‘અખંડ આનંદ’માંથી સાભાર .] [1] સબસે ઊંચી પ્રેમ સગાઈ – મોહનલાલ માંકડિયા ( અમેરિકા ) આજે સંકુચિતતા તથા સ્વાર્થને ...

વધુ વાંચો »

10:29 PM